Close

+387 63 751 107 bozidar.mihajlovic@letsdoit.ba

Savršeno dizajnirana za život
by

Savršeno dizajnirana za život

Naša planeta obezbjeđuje sav komfor koji svemirski putnik može da poželi – obilje izvrsne hrane, vode, predivne i zanimljive predjele, ugodnu klimu, izazovan posao i mnogo prostora da podiže porodicu. Naša planeta je samoodrživa cjelina sa obnovljivim izvorima koji mogu da traju, ako se njima pravilno upravlja, hiljadama godina u budućnosti.
Atmosfera je fino podešena za postojanje života. Nijedna druga planeta u našem sunčevom sistemu nema ništa tako slično. Visoko u atmosferi, ozonski omotač zaustavlja zračenje koje potiče sa Sunca i prouzrokuje rak. Atmosfera nas takođe štiti od meteora, koji u golemoj većini sagorijevaju daleko prije nego dosegnu tlo. U suprotnom, prouzrokovali bi veliku štetu i gubitak života.

Naša planeta sadrži mješavinu gasova u savršenoj razmjeri da održi život. Kiseonik čini 21% našeg vazduha. Bez kiseonika, sav životinjski život, uključujući sav ljudski život – izumro bi u roku od nekoliko minuta. Ali previše kiseonika je toksično i čini sve zapaljive materijale još zapaljivijim. Ako bi se odnos kiseonika u vazduhu popeo na samo 24%, razorni požari bi često izbijali i bilo bi ih znatno teže kontrolisati. Predmeti oko nas bi doslovno mogli da se odjednom zapale.

Azot, koji čini 78% Zemljine atmosfere, razrjeđuje kiseonik i vrši vitalnu funkciju kao gnojivo za biljke. Svakog dana milioni munja stvoreni u olujama oko naše planete, spajaju nešto azota sa kiseonikom, stvarajući jedinjenja koja se zatim ispiraju na zemlju putem kiša, gdje mogu biti iskorišteni od strane biljaka.

Ugljični dioksid sačinjava dobar dio ostatka naše atmosfere. Bez njega, biljni život bi bio nemoguć. Biljkama je neophodan ugljični dioksid, jer ga uzimaju istovremeno ispuštajući kiseonik. Životinje i ljudi čine suprotno, udišući kiseonik a izdišući ugljični dioksid. Biljni život održava ljudski i životinjski život i obrnuto u čudesnom, preciznom, samoodržavajućem ciklusu.
Još jedan uslov koji čini Svemirski brod Zemlju održivim za život je njena veličina, koja određuje njenu gravitaciju koja onda utiče na njenu atmosferu. Da je Zemlja samo malo veća, čineći njenu gravitaciju neznantno jačom, vodonik, laki gas, ne bi mogao da pobjegne Zemljinoj gravitaciji i sakupljao bi se u našoj atmosferi, čineći je negostoljubivom za život. Ipak, kad bi Zemlja bila samo malo manja, kiseonik – neophodan za život – bi umakao, i voda bi isparila. Tako, da je naša planeta neznatno veća ili manja, ljudski život ne bi mogao da postoji ovdje.

Ali to nije sve. Čak i debljina Zemljine kore igra ulogu u regulisanju naše atmosfere. Da je Zemljina kora mnogo deblja, ona bi nakupljala kiseonik ispod površine u vidu oksida. Tanja kora bi nas činila podložnijim čestim zemljotresima i razarajućim vulkanima koji bi ispunjavali našu atmosferu sa vulkanskim pepelom.

710d4d9-63040-profimedia-0204593473-2048x0-shrinkKoliko je važna precizna ravnoteža u našoj atmosferi? Nama susjedna planeta Venera trpi ono što se smatra efektom staklene bašte koji se oteo kontroli, zbog kojeg je toplota zarobljena i ne može da pobjegne. NASA-in planetarni naučnik Džon O Kif primjetio je da je naš sterilni, beživotni mjesec „prijateljsko mjesto u poređenju sa Venerom gdje, iz 40 kilometara visokog neba, kiša koncentrovane sumporne kiseline pada na površinu koja je vrela kao ključalo olovo“ (God and the Astronomers, 1992, p.117).

Kako bi održala temperaturu ugodnom za putnike, naša planeta ostaje u orbiti na idealnoj udaljenosti od Sunca i dizajnirana je sa optimalnim nagibom ose od 23,5 stepena. “Kada bi Zemlja bila nagnuta za 45 stepeni umjesto koliko je sada, umjerene zone bi imale vrelinu žarke zone ljeti i hladnoću ledene zone zimi. S druge strane, da je Zemljina osa vertikalna u odnosu na ravan njene orbite, januar i juli bi imali istu klimu i led bi se nakupljao sve dok veći dio kontinenata ne bi bio pokriven ledom šest mjeseci, i potopljen drugih šest mjeseci“.

Astronom Hju Ros ukazuje na druge načine na koje je naša planeta savršeno uravnotežena za život: „Kako biohemičari sada priznaju, da bi za život bitni molekuli mogli djelovati tako da organizmi mogu da žive, potrebna je okolina koja gdje je tečna voda postojana. Ovo znači da planeta ne može biti previše blizu svojoj zvijezdi ili predaleko od nje. U slučaju Zemlje, promjena u udaljenosti od Sunca od svega 2 procenta bi lišilo planetu sveg života…

Period rotacije planete koja podržava život ne može se promijeniti za više od nekoliko procenata. Ako planeti treba suviše dugo da se obrne, temperaturske razlike između dana i noći bi bile suviše velike. S druge strane, ako planeta rotira suviše brzo, brzine vjetrova bi dostigle katastrofalne vrijednosti. Mirnog dana na Jupiteru (čiji je period rotacije 10 sati), na primjer, vjetrovi dostižu brzine od više hiljada kilometara na čas…“ (The Creator and the Cosmos, 2001, pp. 135-136).

Suprotno od Jupeiterove 10-časovne rotacije, nama susjedna planeta Venera napravi jednu rotaciju svakih 243 dana. Da je Zemljina rotacija traje toliko dugo, biljni život bi bio nemoguć zbog produženih perioda tame i ekstremnih vrućina i hladnoća tokom dana i noći.

0 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *